De versnippering van de BV Zaanstreek

De versnippering van  de BV Zaanstreek

Met een indrukwekkend aantal van 12.863 ondernemingen (stand in november 2021) is Zaanstad onverminderd productief. Aan elke kern binnen de gemeente en aan elk bedrijventerrein lijkt een winkeliers- of ondernemersvereniging te zijn gekoppeld. Met andere woorden, de BV Zaanstreek is versnipperd. Hoewel de krachten soms worden gebundeld, is er op dat gebied nog een slag te slaan. Of is dat niet nodig? Een interview met Niels Busch, voorzitter van Stichting Stadshart Zaandam, en Dick Dekker, voorzitter van Bedrijvenvereniging Noorderveld-Molletjesveer (BVNM). 

'Dit zal altijd het gebied van de zeven kernen blijven'

De coronapandemie heeft er in de afgelopen periode flink ingehakt. Het heeft de rol van Niels compleet anders gemaakt. Waar hij voorheen optrad als verbinder in een levendig stadshart is hij nu vooral een vraagbaak en luisterend oor voor ondernemers die het over het zwaar hebben.

'Als je verder kijkt dan je eigen straatje kleuren we de wereld wat mooier in’

“Normaal gesproken is de maand december er natuurlijk één van volop activiteit in ons stadhart. Sinterklaas is geweest, de gezamenlijk gefinancierde kerstverlichting hangt in de straten en de meeste ondernemers halen een groot deel van hun jaaromzet binnen door de vele bezoekers die hun inkopen komen doen. Nu ben ik als een soort crisismanager aan het luisteren, belangen aan het behartigen en wordt onze agenda eigenlijk compleet door de steeds veranderende maatregelen bepaald. We communiceren over steunpakketten en hebben contact met de burgemeester en de centrummanager over looproutes en handhaving. Een behoorlijk andere taakomschrijving dan die in mijn functieprofiel stond, inmiddels.” 

Effecten
De leden van Bedrijvenvereniging Noorderveld Molletjesveer, kortweg BVNM, ondervinden in het algemeen minder schade door de pandemie. Voorzitter Dick Dekker: “Natuurlijk is een aantal ondernemingen erdoor geraakt, maar een groot aantal floreert. Dus de effecten die Niels beschrijft zie ik bij ons niet zo terug. Ik ben er apetrots op dat bij de leden van BVNM zo’n 4500 mensen werken en dat er producten als Zaanse Mayonaise en Zaanse Mosterd worden gemaakt. Maar ook de grootste kwallenkweker van de wereld zit op ons terrein, dat is toch geweldig? Een enorme diversiteit aan bedrijven die Zaanse power uitstralen, ik vind het te gek om die, als echte Zaankanter, te vertegenwoordigen. Ik krijg er energie van om telkens weer die verbindingen te leggen; je kunt samen echt ontzettend veel bereiken.”

Positief en creatief blijven
Er zijn 302 ondernemingen bij de Stichting Stadhart Zaandam aangesloten, alle met hun eigen zorgen en problematiek. Niels: “Vóór de pandemie waren we goed op weg om winkelen in het stadhart gezelliger en leuker te maken. Je kunt je voorstellen dat de domper daardoor extra hard aankomt. Ik ben wel enorm trots op de creativiteit die ondernemers aan de dag leggen. Zo is in april 2020 de website stadshartzaandambezorgt.nl live gegaan, waardoor Zaanse producten toch bij de mensen thuis komen. Dat zegt veel over de ondernemersdrive om door te pakken."

‘Tot een volledige samensmelting van ondernemersclubs gaat het nooit komen’

Dick knikt instemmend en zegt: “Ik vind het belangrijk om ondernemers uit te dagen hun maatschappelijke rol op te pakken. Natuurlijk, je hebt een business te runnen, dat begrijp ik, maar wat laat je na? En welk voorbeeld geef je? Als we de kennis en kunde in onze ondernemingen bundelen en een gemene deler zoeken, kunnen we zaken 
oppakken waar iedereen behoefte aan heeft. Denk aan stageplekken voor jongeren of voorzieningen voor mantelzorgers. Ik bedoel, er zit door de verscheidenheid zo ontzettend veel knowhow binnen onze ondernemingen, daar kun je echt wel wat mee. Laat bij voorbeeld HBO’ers onderzoek doen over duurzaamheid binnen je onderneming of binnen de BVNM. Of zorg voor een collectieve voorziening voor mantelzorgers. Als je weet dat 30.000 mensen in de Zaanstreek mantelzorger zijn, zal er ongetwijfeld ook één bij jou werken. Als je 
die dan kunt helpen, help je meer dan één persoon, kan ik je verzekeren. Als je telkens verder kijkt dan je eigen straatje kleuren we samen de wereld wat mooier in.” 

Ondernemersverenigingen, verenigt u
In Zaanstad vind je een variëteit aan samenwerkingsverbanden. Van winkeliersverenigingen tot netwerkclubs, van ondernemersverenigingen tot belangenbehartigers. Ieder met zijn eigen rol, heel lokaal en verbonden door een Zaans deelgebied. Niels: “Tot in lengte van jaren zal Zaanstad het gebied van de zeven kernen blijven, denk ik. De uitdagingen zijn per gebied heel verschillend en specifiek. Overkoepelende acties van de winkeliersverenigingen, zoals spaaracties of acties als ‘Shop Zaans’, worden gecoördineerd door Marketing Zaanstreek. Dus op dat gebied werken we samen, op andere vlakken is een volledige samensmelting gewoon niet zo zinvol. Als je de groep te groot maakt, krijg je een onbeheersbare agenda en voegt het niets toe aan je slagkracht. In ons geval kunnen we eigenlijk alleen met een schuin oog naar de winkeliersvereniging van Zuiddijk kijken, daar zit nog wel overlap.” 
Dick: “Ik ben een enorme aanhanger van de kracht van het collectief en dus van samenwerking. Op Noorderveld-Molletjesveer zitten zo’n 600 ondernemingen. Dat zijn op zich al belangen genoeg. Maar je ziet bij voorbeeld bij Saenz, de energiecoöperatie die we samen met ABIN, OVZZ en BVW (Wormerland) hebben opgericht, dat het wel kan, breed samenwerken. Als de belangen maar genoeg overlap en importantie hebben en de investering rendeert, zien ondernemers het belang wel. Aan de vereniging en mij de schone taak om die overtuiging ook op andere gebieden te laten indalen.” 

De prijs van betrokkenheid
“Het voorzitterschap van een stichting als de onze vraagt veel van je”, zegt Niels eerlijk. “Ik ben in het dagelijks leven directeur bij de Stichting Cultureel Centrum Bullekerk, een toegankelijk podium voor muziek en kleinkunst in het centrum van Zaandam. Dat is mijn echte werk, het voorzitterschap is een vrijwillige functie. Nu je je het apezuur moet werken om je hoofd boven water te houden, brengt het je soms in een onwenselijke spagaat. Dat zie je ook in de betrokkenheid van de aangesloten winkeliers: er is gewoon minder tijd en energie om aangehaakt 
te blij ven. Ik hoop dat het tij in de toekomst snel weer keert, want ik ben er wel van overtuigd dat je in 
verbondenheid meer bereikt.”

‘Zoek een gemene deler, dan kun je zaken oppakken waaraan iedereen behoefte heeft’

Dick herkent zich daarin: “Onlangs is een goede vriend van mij gediagnosticeerd met een ernstige ziekte en mijn baan als CEO bij ProMobility vergt ook een hoop van me. Dan zijn er wel eens momenten dat je het bijltje van de vrijwillige functie erbij neer wilt gooien. Wat ik overigens niet doe, want toen ik opgroeide was Molletjesveer mijn achtertuin. En ik heb het dus getransformeerd zien worden tot wat het nu is. Dat is echt iets om trots op te zijn en ik zet me daar dan ook nog steeds met heel veel plezier ten volle voor in. We kunnen zoveel mooie dingen bereiken als we gezamenlijk de schouders er onder zetten.”  


Reacties